جمعه ، ۶ مرداد ۱۳۹۶
خانه / علمی و آموزشی / زبان حیوانات چگونه است (بخش اول)

زبان حیوانات چگونه است (بخش اول)

رمز و راز زبان حیوانات (بخش اول)

رمز و راز زبان حیوانات: بخش اول

رمز و راز نشانه های صوتی و زبان حیوانات از جالب ترین مقوله های مربوط به جانورشناسی می باشد. علم جدید نشان داده که جانوران به روشهای گوناگون با یکدیگر ارتباط برقرار می سازند و این برقراری ارتباط برای بقای آنها لازم است.

در این میان علائم صوتی جایگاه ویژه ای دارند. حیوانات بسیاری بوسیله ی صدا ارتباطشان را با هم حفظ می کنند و با انواع سر و صداها علائم و دستوراتی را به همدیگر می دهند، از هم یاری میخواهند، از قلمرو خود حراست می کنند، تقاضای تشکیل خانواده می نمایند، اعلام

خطر می کنند، خستگی و نیاز به غذا را اعلام می نمایند، خبر می رسانند، اخطار می دهند، رضایت خاطر یا خشم خود را اعلام می کنند و …

کسانیکه سگ نگه می دارند می دانند که این حیوان انواع صداهای معنی دار برای مواقع مختلف دارد و بوسیله ی این صداها حالت تعجب، لذت، التماس، تفریح و احساس خطر را نشان می دهد.

در آزمایشگاهها راکون بطرز شگفت انگیزی موفق می شود با انواع صدائی که حاکی از خشم، رضایت خاطر یا بی حوصلگی است به نگهبان خود بفهماند چه می خواهد و از چه چیزی بدش می آید.

گربه صدای مخصوصی هنگام تقاضای غذا می دهد و سگ ناله ی پرشوری برای ورود به خانه یا اطاق دارد. حیوانات در زندگی وحشی اربابی ندارند و به این جهت احتیاجی به التماس پیدا نمی کنند ولی حیوانات اهلی که مواجه با وضع تازه ای شده اند ناچارند روش تازه ای پیش گیرند.

مطالعه در زمینه رفتارهای صوتی حیوانات یافته های بسیاری را برای محققین به همراه آورده است. بخشی از آنها در این مقاله ذکر شده اند:

علائم خبررسانی و اخطار: روش خبررسانی و اخطار موش های صحرایی، سنجاب ها و سگ کوچولوهای چمن، درباره ی پیدا شدن دشمن، بسیار زیباست. صداهای سوت مانند خاصی که برای این منظور سر می دهند، به سرعت به گوش همه ی ساکنان منطقه میرسد. در ضمن، آگاهی که از این راه به دست می آید، به همه ی جانوران کوچک وحشی منطقه امکان می دهد که درباره ی نوع خطری که نزدیک می شود، و درباره ی رفتار دشمن، داوری کنند.

وقتی در منطقه ی سنجاب های دم دراز، روباه، گرگ یا دله پیدا می شود، این حیوان پشت سر هم، یک رشته صدا سر می دهد، ولی اگر متوجه یک پرنده ی شکاری بشود، صداهایی نامطبوع و طولانی از خود در می آورد. اگر این پرنده به زمین بنشیند، آن وقت سنجاب، علامت های خود را هر هشت ثانیه یک بار می فرستد. در غوغایی که در شرایط پراضطراب به وجود می آید، می توان سه نوع صدای به کلی متفاوت، تشخیص داد.

در صدای پرندگان هم، حالت های به کلی متفاوتی تشخیص داده می شود. وقتی، مرغ ها می خواهند خبر بدهند: مواظب باشید! خطر!، از هفت علامت استفاده می کنند. آن ها، در ضمن با دقت خبر می دهند که از کجا باید انتظار دشمن را داشت و چه جور دشمنی است. در این علامت ها، آگاهی هایی درباره ی نزدیکی خطر و اندازه ی آن وجود دارد.

سار هم، همین طور ساده خبر نمی دهد که دشمن پیدا شده است. نزدیک شدن گربه را با علامتی، و پیدا شدن آدم را، با علامت دیگری، خبر می دهد. پرندگان کوچک گنجشک سان نه تنها با دیدن باز و شاهین و لاشخور، اعلام خطر می کنند، بلکه وجود کلاغ و فاخته را هم خبر می دهند.

وقتی، مار فش فش می کند، معنی روشنی دارد. اگر چه این فش فش به خودی خود بی ضرر است، ولی به این وسیله اطلاع داده، می شود که: مواظب باش، حیوان، سلاح بسیار خطرناکی در اختیار دارد -کیسه های زهر- و اگر لازم باشد از خالی کردن درون آنها دریغ نخواهد کرد. طبیعت، چنین سلاح خطرناکی را برای مارهای آبی تامین نکرده است، ولی باز هم با همین فش فش خود، دشمن را به عقب نشینی وا می داند. صدای مار هشدار می دهد و می ترساند. این گونه علامت ها چنان عمومی است که مارمواک ها، سوسمارها و حتی پرندگان و درندگان هم از آن استفاده می کنند. گربه ها -چه بزرگ و چه کوچک- غرغر خود را سر می دهند.

بچه جغدهای پهن گوش، وقتی برای نخستین بار با خطر روبرو می شوند، قبل از هر کار، مثل مارها، می کوشند تا با تسلط بر خود، دشمن را بترسانند. بعد، در حالی که با نوک خود می زنند، تهدید خود را شدیدتر می کنند. اگر متوجه شوند، نوک زدن کمکی نمی کند، نوک زدن و تهدید کردن، با صدا را به تناوب انجام می دهند. برای این که دشمن را بترسانند، بال هایشان را کمی حرکت می دهند، سرشان را می چرخانند و در ضمن غرغر هم می کنند. گنجشک کوهی بزرگ، وضع ترسناکی به خود می گیرد و صدا های مشابهی از خود در می آورد. مرغ چوپان هم فش فش می کند. نوعی دارکوب وجود دارد، که می توان او را استاد بی نظیری در ترساندن دشمن، از این راه دانست.

جانوران وقتی با خطر روبرو می شوند سعی در فرار دارند. این کار، آنها ممکن است به دیگر اعضای گونه ی خود هشدار دهند. قورباغه وحشت زده ای که به درون آب می پرد، هشداری برای سایر قورباغه هاست. گوزن ویرجینیایی دم سفید، وقتی بترسد، دمش را بالا می گیرد. این پرچم سفید به سایر گوزنها هشدار می دهد.

مرغ مادر به هنگام نزدیک شدن خطر با صدای بلند قدقد می کند. جوجه ها در پاسخ ناگهان روی زمین بی حرکت می نشینند و یا با سرعت به سوی لانه می روند و این دو عمل بستگی به نوع قدقد مرغ مادر دارد. بعضی از پرندگان فریادهای هشدار دهنده ای سر می دهند که این فریادها بستگی به این دارد که دشمن در روی زمین باشد و یا در هوا.

مشاهده ی رفتار جانوران در موقعیتهای مختلف، و بویژه در موقعیت های بحرانی، نشان می دهد که آنها اغلب از علامتهایی استفاده می کنند که برای بسیاری از پرندگان و درندگان ساکن در آن ناحیه، به یک معنی است و همه ی همسایه ها، معنای این علامت ها را می فهمند.

برای جانوران سم دار افریقایی که در گله های مختلط می چرخند، هیچ اهمیتی ندارد که نماینده ی کدام نوع، برای نخستین بار متوجه خطر شده و به آنها اطلاع داده است. میمون ها هم، شبیه جانوران سم دار، اعلام خطرهای یکدیگر را می فهمند. وقتی، لانگورها، حیوان درنده ای را ببینند، با فریادهایی که سر می دهند، عنترها را از وجود دشمن با خبر می کنند.

وقتی آدمی از دور پیدا شود، حیوانی که متوجه خطر شده است، صدای زنگ دار و طولانی خود را بلند می کند. با شنیدن این اعلام خطر، همه ی خویشاوندان او، نتیجه ی لازم را می گیرند و از زمین بلند می شوند. زاغ ها و کلاغ زاغی ها هم می فهمند موضوع از چه قرار است و از کلاغ ها پیروی می کنند.

همانطور که می دانیم خود کلاغ ها، شهرت نیکی در دنیای پرندگان ندارند: گرایش های غارت گرانه ی آن ها بر کسی پوشیده نیست. اگر یاعویی در کنار دریاچه، خانواده ی این غارتگر را ببیند، فریاد (کا-کا،کا-کا-کا) سر می دهد. این علامت را همه ی انواع اردک ها و مرغابی های دیگر هم می فهمند.

در محیطی که همه ی گونه های پرنده ها زندگی می کنند اگر، مثلاً علامت خطری از طرف یکی بلند شود، بلافاصله همه ی پرندگانی که در آن نزدیکی هستند، عکس العمل نشان می دهند. وقتی از نزدیکی دشمن آگاه شدند، هر کدام از آنها همان کاری را می کنند که نماینده ی نوع آنها، برای دور شدن از خطر انجام می دهد.

پرندگان می توانند وجود خطر را، نه تنها به خویشاوندان دور و نزدیک خود، بلکه به همه ی ساکنان منطقه ی خود، اطلاع دهند. چه کسی نمی داند که وقتی شکارچی وارد جنگل می شود، کلاغ به صدا در می آید و خبر او را گوزن ها، گرازها و دیگر جانوران وحشی می فهمند، و اعلام خطر او، علامتی است که به همه ی ساکنان جنگل فرستاده می شود.

همچنین ببینید

ساخت جعبه با بطری پلاستیکی

ساخت جعبه با بطری پلاستیکی ، آموزش ساخت جعبه کادویی با الگو ، آموزش ساخت جعبه کادو مربعی ، آموزش ساخت جعبه کادویی ، آموزش ساخت جعبه کادویی ساده ، آموزش ساخت جعبه های فانتزی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *